Limit switch'i kumandaya mı kontaktöre mi bağlamalıyım?
Limit switch kontaktör bobin hattına seri bağlanır: röle çıkışı, normalde kapalı kontak, bobin. Böylece koruma radyo bağlantısından bağımsız çalışır.
Kontaktöre. Limit switch her zaman güç devresine, yani kontaktör bobin hattına seri bağlanır. Sıra şudur: alıcı röle çıkışı, ardından limit switch'in normalde kapalı kontağı, ardından kontaktör bobini. Böylece sınır koruması radyo bağlantısından ve alıcının durumundan bağımsız çalışır; sınır anahtarı açtığında kontaktör hiçbir koşulda çekemez.
Neden alıcının girişine bağlanmaz
Sınır korumasının temel ilkesi, korumanın haberleşmeye bağımlı olmamasıdır. Limit switch'i alıcının girişine bağlayıp yazılımsal bir kesme beklemek, radyo bağlantısı veya alıcı arızalandığında korumayı da ortadan kaldırır. Aynı gerekçeyle kontak tipi de rastgele seçilmez: normalde kapalı kontak kullanmak, kablo koptuğunda veya klemens gevşediğinde de güvenli tarafta kalmayı sağlar.
Anahtarın taşıyacağı akım da göz ardı edilmemelidir. Devre bir kontaktör bobinini besliyorsa üzerinden geçen akım küçüktür ve standart bir limit switch yeter. Röle çıkışı doğrudan küçük bir motora bağlanan kurulumlarda ise anahtar motor akımını taşır; bu durumda kontak akım değeri motorun kalkış akımına göre seçilmelidir.
Doğru kablolama sırası
- Alıcı röle kontağı kapanır.
- Akım, ilgili yönün limit switch'inin normalde kapalı kontağından geçer.
- Kontaktör bobini enerjilenir ve motor döner.
- Sınır konumuna gelindiğinde NK kontak açılır, bobin düşer, hareket durur.
Her yön için ayrı anahtar
Bu kurguda her yön için ayrı limit switch kullanılır: üst sınır anahtarı yalnızca kaldırma yönünü, alt sınır anahtarı yalnızca indirme yönünü keser; ters yönde hareket serbest kalır. Aksi hâlde makine sınıra dayanıp kilitlenir ve operatör yükü kurtaramaz. Birden fazla anahtar aynı yönü koruyacaksa bunlar seri bağlanır; herhangi biri açtığında hareket durur.
Ataletin yüksek olduğu kaldırma makinelerinde iki kademeli kurgu yaygındır: sınırdan önce devreye giren bir yavaşlatma anahtarı hızı düşürür, asıl sınır anahtarı hareketi keser. Böylece yük, anahtar açtıktan sonra kayarak sınırın üzerinden geçmez. Tek kademeli kurguda ise sınır anahtarını, duruş mesafesini karşılayacak kadar erken bir noktaya yerleştirmek gerekir.
Bağlantı noktası ve sonucu
| Bağlantı | Sınır anahtarı açtığında | Değerlendirme |
|---|---|---|
| Röle çıkışı → NK limit → kontaktör bobini | Bobin düşer, hareket durur | Doğru kurgu |
| Limit switch alıcının sinyal girişinde | Alıcı sağlamsa durur, arızalıysa durmaz | Yetersiz |
| Normalde açık kontakla bağlama | Kablo koptuğunda koruma sessizce kaybolur | Hatalı |
| Tek anahtar iki yönü birden kesiyor | Makine sınırda kilitlenir | Hatalı |
Limit switch'in yetmediği durumlar
- Sınır koruması ile makinenin kablolu acil durdurma devresi farklı fonksiyonlardır; biri diğerinin yerine geçmez.
- Limit switch konumu korur, aşırı yükü değil. Yük koruması için ayrı bir düzenek gerekir.
- İleri ve geri kontaktörlerinin aynı anda çekmesini limit switch engellemez; bunun için elektriksel ve mekanik kilitleme kurulur.
- Mekanik ayarı kayan, donan veya kirlenen anahtar sessizce devre dışı kalır. Bu yüzden periyodik fonksiyon testi zorunludur.
Kurulumu bitirdiğinizde makineyi yüksüz çalıştırıp her iki sınıra da yavaşça yaklaştırın; anahtarın açtığı noktayı ve ters yönde hareketin serbest kaldığını gözle doğrulayın. Ardından anahtarın konumunu ve test tarihini bakım kaydına yazın. Anahtarın kablosunu titreşimden koruyun ve klemens sıkılığını periyodik kontrol listesine ekleyin; sahada karşılaşılan sınır arızalarının çoğu anahtarın kendisinden değil, gevşeyen veya kopan uçtan kaynaklanır.
Konunun tamamı: Kablosuz kumanda kurulumu: eşleştirme, röle, güvenlik