H-köprüsü topolojisi nedir, yön değişimini nasıl sağlar?
H-köprüsü, motorun iki ucunu dört anahtarla besleme ve şasi arasında dolaştıran devredir. Çapraz duran iki anahtar (sol üst + sağ alt) iletime alındığında motora bir yönde gerilim uygulanır; diğer çapraz ikili motoru ters polaritede besler ve yön değişir. Anahtarların doluluk oranı aynı zamanda hızı belirler.
Devrenin şematik görünümü H harfine benzediği için bu adı alır: H'nin iki dikey kolu birer anahtar çifti (bacak), ortadaki yatay çizgi motordur.
Temel durumlar:
- İleri: Sol üst ve sağ alt anahtar iletimde; akım motordan soldan sağa akar.
- Geri: Sağ üst ve sol alt anahtar iletimde; akım ters yönde akar, motor ters döner.
- Serbest duruş (coast): Tüm anahtarlar kapalı; motor kendi sürtünmesiyle yavaşlar.
- Fren: İki alt anahtar birlikte iletimde; motor uçları kısa devre olur, back-EMF karşıt tork üretir ve duruş hızlanır.
Tek röleyle yön çevirmeye göre üstünlüğü, yön ve hızın aynı devrede, kontaksız ve kıvılcımsız kontrol edilebilmesidir. Kritik risk ise aynı bacaktaki üst ve alt anahtarın aynı anda iletime geçmesidir; bu durum besleme ile şasi arasında kısa devre yaratır ve dead-time ile önlenir.
ST42, KS250 ve PT500 modüllerinde yön kontrolü bu prensiple, mekanik kontak olmadan gerçekleşir; üçünde de hız ve rampa ayarlanabilir (KS250 ve PT500'de pot ile), PT500'de A1/A2 potlarıyla her yön için bağımsız akım limiti bulunur.
Konunun tamamı: DC Motor Sürücü Seçim Rehberi